سامانه › بخش V · قانون اساسی و دولت
دستگاه: جریان‌های ارزش، نه چارت‌های سازمانی
دستگاه ارزش‌سالاری فدراسیونی است از عامل‌های هوش مصنوعیِ همگانی و به‌شکل مستقل پیاده‌سازی‌شده که به‌جای وزارتخانه‌ها بر گِرد جریان‌های ارزش سامان یافته‌اند. این عامل‌ها زیر قواعدِ نسخه‌دار حس می‌کنند، تطبیق می‌دهند، محاسبه می‌کنند، مسیر می‌دهند، منتشر می‌کنند، و کنش‌های اداریِ روزمره را اجرا می‌کنند. آنها مالکیت خصوصی، منافع خانوادگی، جاه‌طلبی انتخاباتی، نردبان شغلی یا شبکه حامی‌پروری ندارند. جایگزین‌کردن دیوان‌سالاریِ صلاحدیدی با عامل‌ها بسیاری از انگیزه‌ها و مجراهای سوءاستفاده را برمی‌دارد؛ اما قدرت را با جادو ایمن نمی‌کند.
ایمنی از معماری می‌آید. هیچ عاملی ارزش‌هایی را که به کار می‌بندد نمی‌نویسد، طرحواره اندازه‌گیری‌ای را که اجرا می‌کند تألیف نمی‌کند، مأموریت خود را تغییر نمی‌دهد، هم‌زمان یک جریان را حس نمی‌کند و از آن سود نمی‌برد، و فرماندهی همه توانمندی‌های اجبارآمیز را در دست ندارد. طرحواره‌های اندازه‌گیری از همان فرایند مستقل و عمومیِ §8 می‌آیند؛ و عامل‌ها نسخه دقیق طرحواره، شواهد واسنجی، آستانه اطمینان، قاعده، شواهد پرونده، مدل و بیلد نرم‌افزار پشت هر کنش پیامددار را آشکار می‌کنند. کنشی که بازسازی‌پذیر نباشد باطل است.
پیاده‌سازی‌های مستقل یکدیگر را وارسی متقابل می‌کنند، شهروندان می‌توانند حاشیه‌نویسیِ معارض بنویسند و فرجام بخواهند، و منشور می‌تواند یک عامل را پیش از آنکه بهینه‌سازی از مرزی حفاظت‌شده بگذرد متوقف کند. این پشته عمومی و مِلکِ جامعه سیاسی است، و هرگز از فروشنده‌ای اجاره نمی‌شود که کامیابی‌اش دولت را به او وابسته کند.
معنای آن
نپرس «وزارتخانه‌ها کدام‌اند؟» بلکه بپرس «کدام جریان ارزش به یک متولی نیاز دارد؟». هر جریانِ محدود یک مأموریت عاملِ باریک، لغوپذیر، زمان‌دار و نمایان می‌گیرد. یک عامل نه وزن‌های عمومی را تعیین می‌کند و نه طرحواره اندازه‌گیری‌ای را که اجرا می‌کند می‌نویسد. پشت هر کنش پیامددار، نسخه دقیق طرحواره، شواهد واسنجی، آستانه اطمینان، قاعده منتشرشده، شواهد پرونده، مدل و بیلد نرم‌افزار را ذکر می‌کند. تصمیمی که بر حقوق اثر می‌گذارد یا اجبارآمیز است باید از قاعده عام و واقعیت‌های پرونده استنتاج‌پذیر باشد؛ خوانشِ زندهٔ Æ از یک شخص یا یک گروه جمعیتی هرگز نمی‌تواند خود مجوّز باشد. دادگاه‌های مستقل انسانی به اختلاف‌ها رسیدگی می‌کنند و می‌توانند این ماشین را تعلیق کنند، در حالی که شهروندان اقتدار مؤسس را بر وزن‌ها، مأموریت‌ها و منشور نزد خود نگاه می‌دارند.
چرا ارزش‌سالاری به آن نیاز دارد
یک دیوان‌سالاریِ انسانی می‌تواند صلاحدید عمومی را به شغل، حامی‌پروری، رانت و ترس بدل کند. یک الگوریتمِ پاسخگو‌نبوده می‌تواند همان صلاحدید را به خطای نامرئی و مقیاس‌پذیر بدل کند. ارزش‌سالاری هر دو را رد می‌کند. از عامل‌ها بهره می‌گیرد تا انگیزه‌های خصوصی را بردارد و اداره خوانا را خودکار کند، و در همان حال کد، اختیار، شواهد، برون‌دادها و حالت‌های شکستِ آنها را عمومی، محدود، چندگانه و قابل‌اعتراض می‌سازد.
در مقایسه با رویکردهای دیگر
بر حکمرانی چندمرکزی و تودرتوی اوستروم با ناظرانی پاسخگو در برابر حکومت‌شوندگان بنا می‌شود (اوستروم) و بر تمایز نورث میان نهادها و سازمان‌ها، که ناظرِ ضدِتصاحب را به‌سوی تصاحب سازمانی بازنشانه می‌کند (نورث). قاعده مالکیت‌نه‌اجاره و جداسازیِ داورِ بی‌طرف از ماکیاولی است (ماکیاولی)؛ و مصحّح غیرشخصی و دفتر کلِ غیرقابل‌انتقال از کنفوسیوس و ماکیاولی است (کنفوسیوس). هم فرمانروای شخص‌محور و هم دولتِ برون‌سپاری‌شده به غول‌های فناوری را رد می‌کند. و آنکه اوزانی را که دستگاه بر آنها کار می‌کند تعیین می‌کند در §8 است.