آدام اسمیت
نیای دکترین در رانت، مالکیتِ کسبشده و حدِّ مسئلهی دانش که دکترین را به تصحیح و رهاسازی وامیدارد؛ با تکییفِ پول و طراحیِ مالی.
ویراست خواندهشده. ثروت ملل، کتابهای اول تا پنجم، خواندهشده از سرچشمه.
آنچه گرفتیم
ارزش چندبُعدی است و قیمت نسبت به ارزشِ مصرف نابیناست؛ رانتِ ناکسبشده واقعی، جداشدنی و بهترین پایهی مالیاتی است؛ مالکیت در کارِ کسبشدهی آدمی «مقدّسترین و مصونترین» است؛ و تقسیمِ کار ذهنِ کارگر را تباه میکند، پس دولت باید از آن ارزشِ ناپولی پاسداری کند. اقتباسِ قاطع، مسئلهی دانش است: دولتی که سرمایه را هدایت میکند اقتداری را برمیگیرد که در هیچ دستی امن نیست، از این رو ارزشسالاری از هدایتِ ارزش دست میکشد و با تصحیح و رهاسازی حکم میراند.
آنچه سازگار کردیم
پول در قدرتِ مدنی فرومرتبه میشود اما همچون لایهی تسویه نگاه داشته میشود؛ موتورِ سرمایه و اعتبار بر پایهی منطقِ ذخیرهی مردهی اسمیت بازسازی میشود؛ و «سرمایههای دولتی پایهای ضعیفاند» صندوقِ مشاعات را رانتستان میکند، نه گردانندهی دارایی.
موضع نهایی
مهمترین محاورِ یگانهی ارزشسالاری، همزمان نیای فلسفیِ آن و مؤدّبی که آن را واداشت تا غنی ببیند اما فروتنانه هدایت کند.
هر موضع از سرچشمه خوانده میشود. سیاهه کامل را ببینید در تبار و نقد · سامانه.